Get Adobe Flash player

Vakantie

Voor de vierde keer afscheid van het paradijs

Het is weer zover, op een of andere manier gaat de laatste week zo enorm snel voorbij dat het bijna niet te bevatten is
De beide Komang’s en Kadek passen hun gehele dag aan in afwachting van ons vertrek. Het is duidelijk onwennig die laatste uren. Wij voelen ons anders op zo’n laatste dag maar ook voor het personeel voelt het anders. Het is wachten op het moment van vertrek, Kadek die normaal onverstoord zijn gang gaat in de tuin staat doelloos te wachten bij de muur tussen tuin en strand. Het regent weer als van ouds op de laatste dag, niet zo hard als vorig jaar maar het regent gestaag en de Balinezen zijn er blij mee. Het is raar maar het lijkt er op dat de regentijd ieder jaar wacht op ons vertrek.
We nemen afscheid van het personeel wat altijd wat afstandelijk blijft en onderdanig, het voelt alsof je afscheid neemt van vrienden maar zonder de genegenheid die daar bij hoort.
Onderweg naar Denpasar regent het, terwijl we voor de laatste keer door Lovina rijden. Voor de laatste keer stilstaan bij het stoplicht waar we tot nu toe bijna altijd naar links gingen maar waar we nu rechtdoor gaan.
We komen langs het favoriete Warung waar ketut de saté Kambing haalt. Gisteren avond hebben we de afspraak gemaakt dat ik volgend jaar samen met hem daar ga eten. Ook hebben we gesproken over Bakso, een gerecht wat wordt klaargemaakt Achterop de Honda. De afspraak staat dat we dat gerecht samen gaan eten en ik kijk daar nu al naar uit.
Het is raar maar na 3 weken is de omgeving zo vertrouwd dat je je niet meer verbaast over de dingen die je om je heen ziet. Wanneer je aankomt vallen dingen op waar je van op kijkt maar inmiddels heb ik dat helemaal niet meer.
We staan voor een stoplicht, een fantastisch systeem met een digitale klok die aftelt van 30 naar 0 en dan groen wordt voor maar liefst 15 seconden.
Het is inmiddels droog wanneer we de afslag hebben genomen richting de bergen. We rijden langs een Indomaret, een kleine supermarkt waar er hier heel veel van zijn en waar we de afgelopen drie weken onze boodschappen hebben gedaan.
Ketut neemt altijd een soort sluiproute waar je echt geen toeristen meer tegen komt, hier zie je het leven zoals het geleefd wordt op Bali met alle bedrijvigheid die daar bij hoort. Er wordt heel veel gewacht, gepraat, gehangen, maar er wordt ook gewerkt. Het blijft opvallend dat op Bali waar je ook kijkt wordt gebouwd.
Een andere tak van inkomsten is het runnen van een winkeltje, waar je er op Bali heel veel van ziet. Het gekke is alleen dat ik bij het langsrijden zo goed als nooit klanten zie maar alleen de eigenaar/ verkoper die zit te wachten op een mogelijke klant. Je vraagt je dan ook af of het runnen van zo’n winkeltje voldoende oplevert om van te leven maar gezien de grote aantallen winkeltjes is dat lonend genoeg om te kunnen overleven.
Dan zijn er ook nog de vele kleine kraampjes langs de weg met fruit, op het moment dat ik dit schrijf rijden we langs een stuk of 6 kraampjes met mango’s. Soms zit er slechts 20 meter tussen de kraampjes waar allemaal iemand zit te wachten op een mogelijke klant. Ik snap eerlijk gezegd niet hoe dat moet werken maar het werkt.
We zijn inmiddels op de vertrouwde “hoofdweg” en rijden langs de sportschool verder omhoog de bergen in. We hebben net een hele moeizame klim meegemaakt waar onze bus met heel veel moeite omhoog kwam. Ik had zelfs heel even het idee dat we het niet gingen redden en dat er geduwd moest gaan worden, maar met enig ingetogen gejuich van mijn kant haalde we de top.
We klimmen verder, hoger en hoger en nog steeds met langs de weg een onophoudelijk aantal kraampjes met mango’s en wachtende verkopers in de hoop dat iemand precies voor zijn of haar kraampje zal stoppen.
Onze bus heeft het zwaar, we kachelen met 30 km per uur omhoog. De eerste borden die aangeven dat we in de buurt komen van de GitGit twin waterfall verschijnen aan de kant van de weg. Nog meer mango’s en ik zie een vrouw het straatje van haar winkeltje schoonmaken op de Balinese manier. Je veegt het vuil van voor je winkel naar naast je winkel. Wanneer de toegang schoon is, is het doel bereikt. We komen langs de GitGit en gaan nog steeds gestaag omhoog. Het wordt steeds rustiger naarmate we hoger komen. Ik merk dat de airco steeds slechter gaat werken en het wordt bij vlagen onaangenaam warm en vochtig in de auto. Ik moet gapen, niet omdat ik moe ben maar omdat ik een beetje misselijk begin te worden. Er komt een vreemde damp uit de roosters van de airco wat aangenaam koud aanvoelt maar gepaard gaat met een vreemd luchtje. Ik hoop niet dat hij het zo begeeft want dat warme vochtige is niet aangenaam.
We stijgen steeds verder en inmiddels zitten we achter een bus waarachter we de duizelingwekkende snelheid van 25 km/uur regelmatig halen.
De airco geeft er weer even de brui aan maar pakt na een korte stop de draad weer op. Alles heeft het moeilijk, ikzelf ook. De misselijkheid neemt nog niet erg af en het gapen gaat door en het stijgen ook. De Soto soup komt even omhoog, niet vies maar dit was niet de bedoeling.
Ik probeer mijn persoonlijke problemen even te verdrukken en concentreer me weer op de gebeurtenissen buiten. Ik merk dat we op sommige momenten zelfs moeite hebben om de bus bij te houden bij deze duizelingwekkende snelheden.
De airco trekt mijn aandacht weer naar de andere kant van het glas, het kreng stinkt en valt steeds weg. Ketut draait al een beetje nerveus aan de knoppen en ik kan hem melden dat hij het weer doet. De problemen met de airco zullen voortkomen uit het harde werken van de motor want we gaan nog steeds heel moeizaam omhoog. Eindelijk bereiken we de top, waar we de eerste apen ontwaren. Niet lang daarna komen we bij het gedeelte waar de toeristen normaal de apen kunnen voeren. We gaan nu met een gangetje van 40 km per uur naar beneden, nog steeds houdt de misselijkheid aan. We “scheuren” inmiddels langs de minizoo en vervolgens langs de markt.
We gaan nu richting Strawberry Hill, een restaurant en hotel waar naar ik verwacht alles draait om aardbeien. Ter bevestiging van deze aanname worden even verderop langs de weg aardbeien verkocht.
De Soto Soup komt verder omhoog en ineens heb ik heel even spijt dat ik deze fantastische soep heb gegeten. Ik hoop dat de soep me onder deze omstandigheden niet fataal gaat worden, maar gelukkig gebeurd er niets en ebt het gevoel van spijt weer weg.
Inmiddels zijn we ruim 1,5 uur onderweg en de weg wordt vlakker, we rijden nu duidelijk de bergen uit. Onze bus heeft het gered en de airco doet het nu dusdanig goed dat het gewoon fucking koud begint te worden. Omdat niemand klaagt doe ik de aanname dat het aan mij ligt en maak ik er verder geen werk van. De lucht wordt weer donker en de eerste druppels verschijnen op de voorruit. Door het donkere buiten en het koude binnen waan ik me al even in Nederland en dat is echt niet wat ik al wil !!!!!!
De regen zet door, de ruitenwissers gaan nu definitief aan.
De weg staat op sommige plaatsen blank en dat is zeer welkom in deze omgeving, het had hier volgens zeggen vanaf april al niet meer geregend. De kanaaltjes die door de dorpen lopen stromen weer vol met water, dit moet een absolute zegen zijn na zoveel droogte.
De rijstvelden staan weer blank en ineens zoals altijd is daar weer de zon, de lucht is weer blauw en ik schat in dat het 31 graden is buiten, hoewel in de auto inmiddels het ijs op mijn vingers staat. Bestuurders van scooters trekken hun poncho’s weer uit, alles is nat maar de regen is gestopt. We komen in de buurt van Denpasar, de eerste borden wijzen al in die richting maar eigenwijs gaat Ketut echter rechtsaf waar de borden zeggen dat hij rechtdoor zou moeten. Weer een sluiproute, overigens niet alleen bekend bij Ketut want het is hier knap druk.
Ook hier zien Toch zien we duidelijk de tekenen van regenval want ook hier staan alle velden blank en zijn de kanaaltjes die door de dorpjes lopen redelijk gevuld met water
Ketut vertelde gisterenavond over een extreme droogte toen hij 9 jaar oud was. Het was toen een hele zware tijd omdat er niet voldoende rijst was. Wanneer ik nu om me heen kijk staan de rijstvelden er goed bij en zal in 2014 zeker geen rijst schaarste ontstaan
En dat is maar goed ook want de meeste Balinezen eten drie maal per dag rijst, waarbij ze per persoon per maaltijd ongeveer 150 gram rijst verorberen. Met ruim 3.000.000 Balinezen is dat toch snel 1.350.000 kg per dag.
We rijden door de rook van verschillende stapels groenafval dat in de brand is gestoken, een fenomeen wat je hier heel vaak ziet omdat dit op Bali de enige manier is om van je afval af te komen.
Inmiddels zie ik weer een verkeersbord met Denpasar wat keurig wordt opgevolgd, gevolgd door een bord waar we weer lekker schijt aan hebben. We rijden nu richting Kuta. Het schiet me ineens te binnen dat de reden van deze afwijking wel eens de uitwijk naar onze eerste tussenstop zou kunnen zijn, namelijk Mac Donalds. Ik zie een grote M aan de horizon, we komen in de buurt.
We slaan af naar de parkeerplaats van de Mac Donalds en hebben onze richtingaanwijzer uit. Schijnbaar niet voor iedereen duidelijk want terwijl Ketut langzaam de parkeerplaats opdraait naar links probeert een scooterrijder toch links nog even voorbij te steken en dat ging dus even niet. Met een klap komt de scooter tot stilstand tegen de zijkant van onze bus. Ketut probeert nog in contact te komen met deze onfortuinlijke scooterrijder maar helaas is hij al gevlogen. Een soort van gedrag dat we al eerder bij een aanrijding hebben mogen aanschouwen. Na ons bezoek aan de Mc vervolgen we onze reis naar de luchthaven van Denpasar. Het is duidelijk minder druk op de weg dan de jaren hiervoor en we komen zonder veel strubbelingen aan op het vliegveld van Denpasar.
We nemen op gepaste wijze afscheid van Ketut en na het afwijzen van een gretige persoon die onze koffers wil dragen lopen we richting de toiletten waar enige vorm van gedaanteverwisseling plaats vind bij sommige van ons. Vanaf het toilet lopen we richting de incheckbalie waar alles ook weer vlot verloopt en na het afdragen van 200.000 rupiah aan legale dieven (belasting) komen we uiteindelijk via nog twee controlepunten in het walhalla voor mensen met heel veel geld, de taxfree shops.
Daar lopende zien we iets heel vertrouwd (wie had dat in godsnaam verwacht) namelijk een la Place restaurant, spontaan hebben enkele van ons heel veel spijt van het Mc avontuur maar dat is niet meer terug te draaien. We nemen plaats in de “comfortabele” wachtruimte om de komende paar uur door te brengen. Dit geeft mij volop de tijd om alles wat ik tot nu toe op heb geschreven bij te schaven en te fatsoeneren.
Terwijl ik de tekst zit bij te werken worden we gestoord door een bellende Rus die zichzelf schijnbaar heel graag hoort. Het blijft toch vervelend dat je steeds weer bevestiging krijgt van de onbeschoftheid van een volk wat niet om kan gaan met de vrijheid die ze hebben gekregen.
Rond 20:45 uur klinkt uit de luidsprekers dat het boarden een half uur is verlaat en dat wordt door sommige niet als heel fijn ontvangen want de wachttijd was al lang zat, toch? Rond 21:35 uur mogen we dan eindelijk aan boord van de KL0836 van Denpasar naar Amsterdam.
Terwijl we in het vliegtuig zitten krijgen we door dat het opstijgen vertraagd is doordat een passagier niet is komen opdagen. Zijn of haar bagage is wel aan boord en als veiligheid maatregel wordt de bagage dan verwijdert uit het vliegtuig. Ik kan me voorstellen dat het opzoeken van een specifieke koffer tussen minimaal 189 stuks bagage niet eenvoudig is.
Maar dan gaat het toch gebeuren, het onvermijdelijke loskomen van het paradijs is een feit. Met een ongekende snelheid rukken de wielen van ons favoriete toestel de Boeing 777-300 zich met grote tegenzin los van het eiland en kiest hij het luchtruim richting Singapore. Over “slechts” 15 uur zetten we weer voet op vaderlandse bodem en is de droom voor dit jaar weer voorbij.

Panorama foto’s

Natuurlijk kan je nooit uitleggen hoe het voelt om op Bali te zijn. Wat ik wel kan doen is laten zien hoe het er uit ziet wanneer je ergens staat en 360 graden rond je as draait.
Ik heb een aantal 360 graden panorama’s gemaakt rond en in Villa Branie zodat je kunt zien hoe het er uitziet wanneer je er zou zijn. Hieronder een paar van deze panorama’s

Regen

Het regent, hoe mooi kan dat zijn. In Nederland baal ik op een verschrikkelijke manier wanneer het regent, maar hier op Bali is het heerlijk. Het is een moment van verkoeling waar iedere Balinees op een gegeven moment naar snakt. Het is hier droog geweest, extreem droog zelfs. Wij zijn hier altijd aan het begin van de regentijd. Iedere middag kans op een regenbuitje maar tot nu toe niet dit jaar. Gisteren voor het eerst een paar spetters die een buitje genoemd mochten worden. En vandaag wordt ik geroepen door Kadek, de fantastische tuinman. Hij wijst naar het veld achter de villa en wijst op het feit dat het daar inmiddels hard regent.
IMG_2023IMG_2025
Het komt uit de bergen en verplaatst zich in rap tempo naar de kust. De eerste spetters zijn al voelbaar en snel wordt alles wat niet nat mag worden op het overdekte deel van het terras gezet. Het regent er lekker op los, niet wat we hier gewend zijn want wanneer het hier echt regent dan komt het met bakken naar beneden. Dit is een beschaaft regentje en ik baal helemaal niet, het geeft me zelfs een nog rustiger gevoel dan ik al had en dat was gevoelsmatig al bijna niet meer mogelijk. De geur van de regen is duidelijk aanwezig en bij de muziek van Buddha Bar 16 geniet ik van deze heerlijke verkoeling. Ik begrijp volkomen dat de Balinezen deze tijd verwelkomen, zeker na de tijd van enorme droogte die achter ze ligt. Het voelt ineens egoïstisch dat we gisteren nog tegen Kadek zeiden dat de regen nog een weekje weg moet blijven omdat we dan vertrekken.
Ook dit moment is een moment om van te genieten op Bali wanneer je het op zijn waarde weet in te schatten.
Langzaam trekt het wolkendek weer open en voel ik de eerste voorzichtige zonnestraaltjes alweer doorkomen. Na regen komt met grote zekerheid weer zonneschijn op Bali, op meer dan 1 manier.

Een blik op de rijstvelden in de avondzon

20131114-184355.jpg
Het is een fantastisch gezicht en een mooi sfeerplaatje

Snorkelen bij het Menjangan eiland

We spreken af om 09:00 uur om de trip naar het westen van Bali te maken naar het nationaal park. We zijn in 2012 wezen snorkelen bij het Menjangan eiland in het Nationaal Park en dat was een fantastische ervaring. Een goede reden om deze trip nog een keer te maken.
De beide Komangs zijn vandaag iets eerder begonnen om ervoor te zorgen dat het ons aan niets ontbreekt tijdens het ontbijt. Voordat we vertrekken verzorgen ze ook nog onze lunch voor op de boot die bestaat uit 6 keurige doosjes gevuld met overheerlijke nasi goreng, een eitje en twee plakjes komkommer.
IMG_5337DSC_2261
Uitgerust met handdoeken en zwemkleding stappen we in het busje van Ketut die ons staat op te wachten. Het is een reis van ongeveer 1 uur om bij het nationaal park te komen. Vanaf Temukus waar het landschap behoorlijk groen is veranderd het landschap al heel snel naar droog en dor. Veel huizen langs de weg staan leeg of zijn vervallen en naar het lijkt is het leven in dit deel van Bali nog minder makkelijk.
Op een gegeven moment zien we langs de weg grote groepen stilstaande scooter bestuurders staan die lijken te wachten op iets. Een paar honderd meter verder krijgen we antwoord op de vraag wat hier de oorzaak van is. De polisi voert een controle op papieren uit bij scooter bestuurders en de bestuurders die we eerder tegenkwamen waren schijnbaar gewaarschuwd door andere bestuurders en stonden te wachten tot de controle over was.
Dit fenomeen herhaalt zich na de plek waar gecontroleerd wordt, ook hier grote aantallen wachtende scooter bestuurders. Rustig rijden we verder door dit nog steeds dorre gebied en met een korte onderbreking voor een gebed bij een tempel aan de kant van de weg van onze chauffeur Ketut komen we aan bij het nationaal park. De weg wordt aangeduid met een mooi bord. Het mooie bord staat in schril contrast met de prehistorische weg die we op rijden. Deze weg is nog in de originele staat van honderden jaren geleden en al schommelend komen we aan bij de plek waar de voorbereidingen en de betalingen voor het snorkelen en eventueel duiken kunnen worden gedaan.
Als eerste gaan we onze uitrusting ophalen bij het afgiftepunt, we passen wat flippers en krijgen onze brillen en snorkels uitgereikt. Vorig jaar hadden we een gids met de naam Hari, die zichzelf de roepnaam Hari potter had gegeven. Hari had een eigen onderwater camera bij zich waar we onze eigen SD kaart in mochten doen en hij heeft toen alle foto’s genomen. Dit jaar is Hari niet beschikbaar omdat hij al op weg is met een andere groep die aan het duiken is bij het eiland. Dit jaar hebben we een gids met de naam Kadeh een gids zonder eigen camera want bij het afgifte punt voor de uitrusting zit een jongen die zijn camera aanbiedt voor de prijs van Rp 250.000 en we besluiten dat aanbod aan te nemen. Voor de uitrusting betalen we bij elkaar Rp 200.000.
We zijn nu klaar voor de volgende fase, het betalen voor de boot, de schipper en de gids. Natuurlijk moet ook betaald worden voor een verzekering zodat we alle risico’s hebben gedekt.
IMG_0096 kopie
De totale kosten voor dit deel komen voor 6 personen uit op Rp 818.000 en dat is toch even snel Rp 250.000 duurder dan vorig jaar. Je merkt overigens overal aan dat het leven op Bali steeds iets duurder begint te worden. Je merkt dat aan het eten maar je merkt dat ook aan de prijs die je betaald voor de reis heen en weer naar het Nationaal park. Vorig jaar betaalde we Rp 400.000 en dit jaar Rp 500.000, de uitleg daarbij is dat de benzine beduidend duurder is geworden. De totale kosten voor deze excursie komen daarmee voor 6 personen op Rp 1.718.000 en dat is inclusief de extra kosten voor de camera Rp 525.000 duurder dan vorig jaar.
Nadat we aan alle verplichtingen hebben voldaan zijn we klaar om te vertrekken naar het haventje waar onze enigszins blauwe boot op ons ligt te wachten. De toestand van de boot is slechter dan die van vorig jaar en we zien onze schipper naast het besturen van de boot ook regelmatig tussendoor even een pomp beweging maken wat ons doet vermoeden dat we lichtelijk water maken onderweg. De grootte van de pomp stelt ons echter gerust dat dit niet zal leiden tot onbedoelde duikbewegingen van boot en opvarenden.
Daarnaast hebben we natuurlijk betaald voor een verzekering dus ons kan niets gebeuren. De reis naar het eiland leidt ons over water met een fantastische kleur die op een foto absoluut niet te vergelijken is met het daadwerkelijke beeld. Ik bedenk me nu dat de ik de werkelijkheid beleef met een zonnebril op en dat filter zit natuurlijk niet over de foto heen.
DSC_2270IMG_5210
Na ongeveer 30 minuten varen komen we aan bij het eiland en leggen we de boot aan tussen twee ander blauwe boten die daar al voor anker lagen.
We voorzien onszelf van zonnebrand, flippers, duikbril en snorkel en laten ons soepel in het zilte nat glijden. Kadeh geeft aan dat we hem moeten volgen en dat doen we natuurlijk gedwee. Onze SD kaart zit bij hem in de onderwater camera en hij zal ons dit keer voorzien van onvergetelijk beeldmateriaal. Terwijl wij al snorkelend genieten van de pracht en praal van het rif en zijn bewoners, zien we Kadeh regelmatig tot een diepte van zo’n 4 tot 5 meter afdalen om zoals hieronder te zien is fantastische plaatjes te schieten van de onvoorstelbare schoonheid van deze flora en fauna.
IMG_5352IMG_5331IMG_5314IMG_5305IMG_5296IMG_5290IMG_5266IMG_5263IMG_5260IMG_5256IMG_5254IMG_5252IMG_5227IMG_5221IMG_5220IMG_5218
Tot aan de lunch vertoeven eerst aan de zuidkant van het eiland, tegen lunchtijd verkassen we met de boot naar de oostkant van het eiland waar bovenop het eiland wat tempeltjes staan en in het eiland een aantal grotten te zien zijn waar vleermuizen zich ophouden. Vorig jaar zijn “voor de lol” dichter naar zo’n grot toe gevaren en ik kan je vertellen de stank is daar onbeschrijflijk. Dit jaar doen we dat dus niet en we leggen aan om te genieten van de lunch die zo zorgzaam door de beide komangs is bereid. Het is een zeer smakelijke lunch en zoals gewoonlijk dus weer genieten.
IMG_5335
Na de lunch tuigen we onszelf weer op en laten ons een voor een weer afdalen in deze wondere wereld. Naast onze boot liggen nog wat andere boten en op een daarvan zien we Hari, onze gids van vorig jaar. We spreken hem aan in de verwachting dat hij ons nog herkent maar dat is voor ons iets makkelijker dan voor hem en dat blijkt ook wel. Hij geeft aan dat hij net getrouwd is en dat we elkaar bij de haven nog wel even zullen ontmoeten.
Na een zeer geslaagde snorkel dag stappen we weer aan boord van de boot en beginnen aan de 30 minuten durende terugreis naar de haven waar we weer probleemloos aanleggen en de pier opstappen. Teruglopend naar de kade zien we in het water een zwart wit geblokte zeeslang (Ular Laut), bij navraag aan onze gids gaat het hier om een giftige slang die volgens zeggen niet snel bijt en gezien de positie van de tanden ook geen ernstig letsel kan veroorzaken. Maar zoals iedere beet van een slang moet ook een beet van deze slang direct behandeld worden om ernstig letsel door het gif te voorkomen.
20131109-132822.jpg
Bij de haven ontmoeten we Hari die zijn best doet te doen alsof hij ons herkent en dat lukt hem aardig. Het blijft een vrolijk mannetje met een glimlach van oor tot oor en een berg humor. Na afscheid te hebben genomen van Hari en Kadeh stappen we enigszins vermoeid het vertrouwde busje van Ketut weer in om op weg te gaan naar onze thuishaven Villa Branie.
IMG_0756IMG_0757

Een ongelukje zit in een…..

Ongelukken gebeuren in drieën wordt wel eens gezegd. Tijdens deze vakantie op Bali heb ik ze tot nu toe gehad en dat is een heel geruststellend gevoel. En dat is goed want daarnaar ben je op zoek wanneer je op vakantie gaat.
De reis naar het paradijs verloopt vlekkeloos, we zijn net op tijd weg uit Amsterdam want na het opstijgen breekt de hel los in Nederland. Windkracht 12 is 34 jaar geleden voor het laatst voorgekomen volgens NU.nl en dat begint van zondag op maandag. De vlucht verloopt prima met een paar kleine turbulentiemomenten maar inclusief de landing is het een perfecte vlucht. We zijn ruim op tijd in Singapore en na minder dan een uur mogen we het vliegtuig weer in voor het laatste deel naar Denpasar Bali. In de ontvangsthal krijgen we een sms van de chauffeur die ons naar de villa moet brengen. Het verwarrende bericht gaat over het feit dat hij staat te wachten bij het hotel in Denpasar om ons weg te brengen. Het dringt langzaam door dat de afspraak verkeerd is gemaakt en dat hij een dag te vroeg is. Een sms met verontschuldigen gaat direct terug en het verzoek om de zelfde tijd een dag later weer terug te komen. Dit voelt allemaal niet lekker maar er is niets meer aan te doen.
Ook de vlucht naar Denpasar verloopt goed ondanks het feit dat de piloot van onze 777 vol op de rem gaat om het vliegtuig stil te zetten. Waarom hij zo vol in de rem moest is lastig te begrijpen omdat naar onze mening de landingsbaan behoorlijk verlengd is.
Na het uitstappen in Denpasar komen we in een volledig nieuwe ontvangsthal die het vliegveld een totale upgrade heeft gegeven. We moeten vrij lang wachten op onze koffers maar uiteindelijk kunnen we voorzien van onze koffers richting onze traditionele eerste stop, de flappentap waar we in korte tijd allemaal miljonair worden. Samen goed voor Rp 6.000.000 vervolgen we onze weg naar de chauffeur van het hotel die ons met een bordje “Antonie Plezier” al op staat te wachten. De hoge vochtigheid en de hoge temperatuur vallen je het eerste moment altijd even zwaar, het blijft toch even wennen aan deze nieuwe omstandigheden. De chauffeur heeft moeite om alle koffers in de bus te krijgen maar na wat puzzelen zijn we op weg naar het inmiddels door het programma “opgelicht in het buitenland” wereld beroemde Mutiara hotel.
IMG_0740
Na een goede nachtrust en een prima ontbijt staat onze chauffeur rond 12 uur voor de tweede keer in twee dagen voor het hotel. Hij is niet boos en begrijpt de verwarring allemaal wel, het tijdverschil maakt het lastig en hij woont gelukkig in Denpasar dus hij heeft geen rit van 6 uur heen en weer moeten maken een dag eerder.
Hij rijdt zijn oude bus voor waar ook weer even gepuzzeld moet worden om de 6 koffers kwijt te raken. Maar ook dit lukt en we stappen in voor deze laatste fase van de reis naar Villa Branie te Temukus.
Rond 15:15 uur komen we aan bij de villa waar we verwelkomt worden met op het hek oranje vlaggetjes.
DSC_2124
Bij navraag blijken de vlaggetjes van “mijn vriend” te zijn die ze heeft achtergelaten bij zijn bezoek in het begin van het jaar. Het heeft net enorm geregend zoals de plassen op de foto laten zien. Maar de temperatuur is goed en ik ga wat rondkijken bij de villa om te kijken hoe de internet voorzieningen zijn geregeld…….ik stap aan de zijkant van het terras en maak een enorme uitglijder op de steentjes van het pad aan de zijkant. Alles nat en vies, iedereen komt bezorgt aanrennen om te vragen hoe het gaat en ik laat me niet kennen dus ik zeg “gaat prima hoor”. Dit was dus de eerste van de drie ongelukken. Die avond staat het welkomstgerecht nasi Goreng weer op het menu en het smaakt zoals gewoonlijk weer fantastisch. Vermoeid van de reis gaan we die avond naar onze van airconditioner voorziene slaapkamers en vallen tevreden in slaap.
De volgende dag krijgen we weer een heerlijk ontbijt dat wordt afgerond met de heerlijke smoothies die alleen Komang Sue en Komang nik kunnen maken.
IMG_0750
Die middag liggen we in de bale benong wanneer plotseling de oplichter van vorig jaar weer voor het hek staat met zijn horloges en ook inmiddels “echte” Ray-Ban zonnebrillen. Hij heeft mij vorig jaar een Rolex automaat verkocht die minder automatisch bleek als belooft. Ik heb hem nog steeds en hij loopt wanneer ik hem iedere ochtend opwind en na een ingrijpende reparatie zal hij dat ook nog lang blijven doen. Maar dat heeft allemaal niet aan deze man gelegen en hij heeft mij vorig jaar kwaad gemaakt. Alsof er niets gebeurd is heet hij mij weer welkom en heeft blijkbaar maar heel kort een helder moment want wanneer hij aangesproken wordt op de gebeurtenissen van vorig jaar krijgt hij spontaan een zware aanval van Alzheimer en kent hij ons ineens niet meer. Ik krijg een ingeving naar hem toe te gaan, hoewel ik achteraf nog steeds niet weet waarom, maar ik sta op om de bale benong te verlaten. Met een enorme klap wordt ik letterlijk en figuurlijk terug op mijn plek gezet door een dwarsliggende lat die de dakconstructie ondersteund. Pijnscheuten schieten door mijn hoofd en ik moet even bijkomen van deze liefdevolle aanraking. Dit is ongeluk nummer twee.
En daar blijft het niet bij, het ergste moet nog komen maar ik krijg gelukkig nog de tijd om bij te komen van deze klap waaraan ik een bloederige plek bovenop mijn hoofd over houd en een paar van mijn duur geplaatste haren in mijn handen heb inclusief de bijbehorende haarzakjes. Dat laatste is funest voor het eventueel herstel ter plekke, maar het is niet anders.

Ik heb en traditie dat ik mij ook nog enigszins fysiek inspan om niet het idee te hebben dat ik helemaal niets meer aan mijn conditie doe. Ik pleeg namelijk iedere avond na het eten een aantal baantjes in het zwembad te maken. Deze avond ga ik voor minimaal 70 baantjes en ik bouw dat gedurende de week langzaam uit naar 100 per dag. Ook deze avond laat ik mij soepel in het zilte nat glijden (zilt = chloor in dit geval).
Ik begin aan mijn grote serie van minimaal 70 en ik moet zeggen, het gaat gestaag. Zonder problemen kom ik tot de 65 en ik weet niet waarom maar op het moment dat ik aan mijn 66ste baantje begin schiet een gedachte door mijn hoofd….Mijn hand voelt voorzichtig aan de linker zak van mijn zwembroek en tot mijn ontsteltenis voel ik mijn telefoon. Heel langzaam komt het besef, je wil het niet geloven maar dan ineens dringt het door. Je begint te zweten en het is ongelofelijk maar alle poriën in je lichaam gaan open op zo’n moment.
Je klimt moeizaam datzelfde zilte nat weer uit en bekijkt je telefoon. Hij is morto en niet een klein beetje, hij is 40 minuten onder water gehouden en dan treedt definitief en onvermijdelijk de dood in.
Dit was ongeluk nummer drie
Drie is het magische getal, daarna gaat alles goed en ik kan niet anders zeggen dan dat het fijn is om je daar aan vast te kunnen houden.
Ik denk dat ik een vierde niet zou kunnen verwerken en dat zou voor mij het paradijselijke van dit eiland bezoedelen en dat zou heel erg zijn.

Een hectische dag in Le Lauzet

29 juli 2013
We worden wakker van het lichten en het gebulder dat daar onlosmakend op volgt. Het was voorspeld door de app op de iPhone, het zou ergens tussen 05:00 uur en 08:00 uur gaan regenen en om 07:15 uur was het zover. Piet kan hier een puntje aan zuigen met zo’n keurige voorspelling. Zoals hier op de camping regelmatig gebeurd wanneer het regent flikkert ook nu de stroom er weer uit en wordt herhaaldelijk (op het moment dat ik dit schrijf zitten we op 30) de stroom hersteld door de zekering weer in te drukken. Ik ga ervan uit dat dit de tactiek is om het probleem op te lossen maar dat weet je hier nooit. We kijken naar buiten en hebben medelijden met alle kampeerders die nu in een tentje zitten of in een kleine camper zoals mijn gisteren vers aangekomen overbuurman. Wanneer je in een caravan zit van alle gemakken voorzien is het toch best wel goed vertoeven. Vooral wanneer je een belangrijke levenslijn als het internet ter beschikking hebt…… en dat hebben we dus nu niet want dat draait op elektriciteit en dat hadden we dus even niet. Alle apparatuur heb ik uit voorzorg maar even uit het stopcontact gehaald want 30 keer van iets de stroom afhalen en er vervolgens weer opzetten is een veel gebruikte martelmethode en niet goed voor je spulletjes.
Alle levenslijnen zijn afgesneden dus op dit moment en dan ben je aangewezen op een iPad en een iPhone die we gisteren nog even vol energie hebben gepompt en waar we het even gezellig mee kunnen maken. Lezen van een boek op de iPad gaat subliem en een muziekje spelen op de iPhone gaat ook uitstekend. En bij de muziek uit de jaren 80 en het tikken van de regen op het dak van onze caravan schrijf ik op dit moment dit verhaal. Wat nou het beste er van maken…. ik dacht het wel!
We hebben tussen het aan en uitschakelen nog voor elkaar gekregen om water te koken voor een bakkie koffie en tijdens het drinken van dit heerlijke bakkie leut kreeg ik een heuglijke mededeling. Met een trots gezicht haalde Saskia een sigaret uit het doosje en deed de mededeling dat dit een belangrijk moment was. Dit was de laatste sigaret uit dit doosje en volgens zeggen ook meteen de laatste echte sigaret. Er wordt volledig overgestapt naar de elektrische versie met de bedoeling om op deze wijze de weg naar verlossing te vinden. Ik ben er blij mee, het zijn belangrijke stappen naar een nieuw begin. We gaan 29 juli op de kalender zetten als de dag waarop een belangrijke beslissing werd genomen, het stoppen met roken.

Inmiddels is het 08:47 uur en de regen tikt nog steeds gestaag op het dak van de caravan hetgeen overigens een oorverdovend geluid is en absoluut niet het “zachtjes tikt de regen tegen het zolderraam” gevoel oproept uit het nummer van Rob de Nijs.
Het is inmiddels al ruim 20 minuten donker gebleven hetgeen aangeeft dat het herstellen van de zekering is gestaakt en dat eventueel een groot onderzoek moet worden gestart naar dit duidelijk niet zomaar op te lossen probleem. Het zou overigens ook kunnen betekenen dat we gewoon wachten tot het weer droog is met de hoop dat daarmee alles vanzelf oplost. Ook deze laatste methode wordt in Frankrijk regelmatig toegepast. Laten we wel zijn tijd heelt alle wonden en vaak ook de elektriciteit.
Michel mijn bovenbuurman komt vragen of wij stroom hebben en heeft het idee het heft in eigen handen te nemen en op zoek te gaan naar de eventuele veroorzaker van de kortsluiting aangezien de kampbaas zich de uitspraak “ce ne pas ma problem” heeft laten vallen. We gaan op zoek naar oorzaken en vinden een groot aantal stekker verbindingen die je zelfs binnen nog zou willen inpakken in plastic open en bloot in het natte gras. Bij enkele loopt letterlijk het water er uit en we zien wantoestanden van aan elkaar geknoopte kabels, sommige 4 kabels aan elkaar om de lengte te overbruggen. Je vraagt je af waar het verstand zit wanneer je dit soort dingen doet. Maar goed, de stekkers liggen te drogen en de kabel is voorlopig verwijderd dus het zou weer moeten werken….. Maar nee het tegendeel is waar, we hebben nu 10:08 uur nog steeds geen stroom ondanks dat de “experts” volop bezig zijn het probleem op te lossen. We zullen zien of we vandaag nog stroom krijgen, je weet het nooit en toch is dat ook weer de charme van deze camping en zijn bewoners.

Terwijl we tussendoor van ons ontbijt zijn gaan genieten is de telefoon afgegaan in de caravan maar die neem ik niet zomaar in Frankrijk in verband met de hoge kosten die daaraan verbonden zijn. Ik heb daarvoor een Skype abonnement om goedkoper te bellen zoals dat een echte Nederlander betaamd.
Na het ontbijt kijken we naar wie heeft gebeld en we schrikken van de naam Veronique die we zien in het display, omdat Veronique in verwachting is en vanaf deze week iedere dag zou kunnen bevallen. We bellen direct terug en ja hoor de vliezen zijn vannacht gebroken en de geboorte zal binnen drie dagen gaan plaatsvinden. Het gevoel is om in de auto te springen en naar huis te rijden maar Veronique vindt dat eigenlijk niet nodig omdat we mogelijkheden genoeg hebben om contact te houden via Skype en Facetime en dat is eigenlijk ook wel waar. Ondanks dat blijft een gevoel om in de auto te springen bestaan… We kunnen nu alleen afwachten en hopen dat de nieuwe technieken ons kunnen betrekken bij de komende gebeurtenissen.

Bekomen van dit fantastische en toch ook spannende nieuws begeef ik mij weer naar buiten om te kijken wat de acties zijn ten aanzien van het oplossen van het probleem met de elektriciteit en tot mijn grote verbazing zie ik dat de elektra expert in de vorm van de zoon van de kampbaas alle zekeringen aan het vervangen is in de kast, hetgeen in mijn ogen een onzinnige actie is maar we zijn in een ander land en “de wonderen zijn natuurlijk Frankrijk nog niet uit” zoals een oud chinees spreekwoord luidt.
Het belooft voorlopig geen saaie dag te worden wanneer hij verder gaat als hierboven beschreven kunnen we nog veel verwachten…

Later bleek dat de “onzinnige” actie waar de zoon van de kampbaas mee bezig was een hele goede was omdat in ieder geval alle zekeringen nu 10 ampère zijn ipv 3 ampère, een actie waar ik hem heel hartelijk voor heb bedankt. Mocht dit het probleem niet oplossen hebben we wel heel grote stappen gemaakt in de goede richting.
Uiteindelijk is de oorzaak ontdekt in een buurman met een camper die door de regen het idee had opgevat om zijn vertier elders te gaan zoeken. Toen hij de elektriciteit loskoppelde kwam ongeveer 1 ltr water uit de verbinding lopen. Het mag duidelijk zijn dat hierna alles weer was opgelost.

De zon begon weer te schijnen en alle problemen waren opgelost en met alle verbeteringen en goede berichten bleek het na een moeizaam begin toch een hele mooie dag te worden.

Voor de tweede keer afscheid van het paradijs

ze zeggen wel eens dat dingen de tweede keer makkelijker zijn. Ik weet nu dat dit niet in alle gevallen zo is.
Vorig jaar had ik moeite om het eiland Bali achter me te laten. Belangrijkste reden was dat we er gewoon heel erg van genoten hadden. Het weer, de villa, het personeel en het fantastisch mooie land. In 1 woord het paradijs op aarde zoals ik het toen genoemd heb en dat gevoel is dus alleen nog maar sterker geworden.
Ook het afscheid van het personeel was dit jaar lastiger omdat er inmiddels toch ook een relatie begint te ontstaan. Komang Su en Komang Nik hebben 3 weken fantastisch voor ons gezorgd en de nieuwe tuinman Kadek is werkelijk fantastisch. Hij is een echte vakman en de tuin ziet er fantastisch uit. Maar ook de kleine dingen zoals tussendoor even weer het terras of het zwembad schoonmaken. Je ziet hem nauwelijks maar hij is er altijd en op de juiste plek. Deze man is echt een aanwinst voor de Villa. We hebben net als voorgaande jaren ook nu weer extra geld aan het personeel gegeven en de dankbaarheid daarvoor was dit keer duidelijk zichtbaar bij allemaal. Komang Su had ons uitgenodigd voor haar ceremonie en vlak voordat we vertrokken hebben we het daarover gehad en ook met name de financiële consequentie voor de familie. komang Su heeft zoals meerdere familieleden geld geleend van de respectievelijke werkgevers. Voor hun deel van de gezamenlijke ceremonie is 25.000.000 Rupiah bij elkaar gebracht wat neerkomt op ongeveer € 2.000. Het bedrag voor de gehele ceremonie kwam uit op 175.000.000 Rupiah en dat komt neer op € 14.000 een astronomisch bedrag wanneer je nagaat dat een modaal salaris op Bali ongeveer € 70 bedraagt.
De mensen op Bali leven hun geloof, het is onderdeel van alles wat ze doen en het dagelijks leven staat bol van tradities. Je kunt daar niet anders dan groot respect voor hebben.
Net als vorig jaar maak ik ook van de laatste dag een verslag, het is dit keer niet het mooie weer wat we achter laten, de regen komt met bakken uit de hemel. regen zoals we die ook vorig jaar eenmaal hadden meegemaakt toen we een bezoek wilden brengen aan de Sekumpul watervallen. Het is ook nu weer een gevecht om alles in de koffers te krijgen, we hebben meer gekocht dan vorig jaar en dan is 23 kg erg weinig. Ik moet dit keer spullen bij anderen in de koffer stoppen want ik ga dik over het gewicht heen. Ook dit jaar krijgen we als lunch de gevulde Sotosoep en ook dit jaar eet ik meer dan 1 kop leeg omdat niet iedereen het op krijgt. Niet 2,5 zoals vorig jaar maar slechts 1,5. De soep is weer fantastisch zoals al het eten van de afgelopen drie weken. Door de enorme regenval is het de eerste keer dat we binnen eten aan de tafel. De tafel wordt normaal gebruikt als opslagplaats van allerlei spullen die we regelmatig gebruiken en dus gewoon bij de hand willen hebben. De weersverandering is het begin van het regenseizoen, Komang Su had een hele simpele verklaring voor deze verandering; alle ceremonies zijn afgerond de regen mag dus nu gaan vallen. En je kunt stellen dat het eiland het nodig heeft want het is dit jaar extreem droog geweest en dat is aan de natuur op veel plaatsen duidelijk te zien.
We worden uitgezwaaid door het voltallige personeel en de bewaker is er zelfs speciaal voor gekomen en bedankt nogmaals voor de financiële bijdrage. Het is anders dan vorig jaar omdat Ketut ons niet kan wegbrengen in verband met andere verplichtingen. Een vriend van Ketut brengt ons weg. Dit is een stevige jongen die het erg warm heeft en anders dan bij andere Balinezen komt het bij hem met bakken uit zijn poriën spuiten, hetgeen hij met een speciaal doekje regelmatig absorbeert.
Hij rijdt goed door en heeft ergens halverwege een sanitaire stop waarbij je je afvraagt waar hij het vocht in godsnaam nog vandaan haalt. Ook onderweg regent het regelmatig maar dat laat deze coureur niet afschrikken. We komen ruim op tijd aan op het vliegveld en onze chauffeur vraagt 650.000 Rupiah voor de rit wat ruim meer is dan onze Ketut altijd vraagt. Een tip zit er voor hem vanzelfsprekend niet meer in.
We lopen met onze bagage richting vertrekhal en gaan allemaal nog even naar het toilet gevolgd door een uitgebreid diner bij McDonald’s.
Het afgelopen jaar hadden we een hoop gedoe bij het binnengaan naar de check-in balie omdat we geen boardingpas hadden om te laten zien. Om dit te voorkomen hadden we online ingecheckt en Sandra gevraagd om de tickets te printen. We komen probleemloos bij de check-in balie en leveren onze bagage in. De gewichten zijn toch weer hoger dan we zelf hebben gemeten maar ook dat mag geen roet in het eten gooien en we kunnen na betaling van de oprotpremie van 150.000 Rupiah door naar het belastingvrije gebied waar al je dromen waar kunnen worden gemaakt. Dure merken voor een “habbekrats”, voetmassages, volledige massages enz…
Het is nu wachten op het moment dat we de gate mogen betreden voor het onvermijdelijke boarden in onze Boeing 777 van de KLM. Een fantastisch vliegtuig met heel veel zitplaatsen en een enorme berg luxe. Dat laatste realiseer ik me op het moment dat ik dit schrijf, onderweg naar Barcelona in een Boeing 737 waar eigenlijk helemaal geen luxe in zit.
De reis verloopt fantastisch, waarbij we een bewonderenswaardige landing meemaken wanneer we de Nederlandse grond weer raken. Werkelijk perfect zonder een enkele voelbare overgang wordt deze reus op het asfalt gezet. De laatste fase breekt aan van deze belevenis, het ophalen van de bagage, het afscheid van elkaar en het weerzien met de klaarstaande dierbaren. Maar wat blijft is de onuitwisbare ervaring om met elkaar een paar weken in een waar paradijs te zijn geweest …………..

De Ceremonie

We zijn uitgenodigd om te komen kijken bij de ceremonie van Komang Su, om duidelijk te maken wat zo’n ceremonie inhoudt eerst wat achtergrond informatie:

Bali-Hindoeïsme en crematie
Het eiland Bali is overwegend hindoe en worden de mensen er na overlijden gecremeerd.
Op Bali gelooft men in reïncarnatie. In het Bali-hindoeïsme gelooft men dat een persoon na de dood weer terugkeert in het gedaante van een mens.
Om deze wedergeboorte te garanderen moet de ziel loskomen van het lichaam, de reden waarom mensen worden gecremeerd.
Een graf ziet de Balinees als een donkere omklemming van de elementen vuur, lucht, aarde, water en ether. Als iemand daarentegen gecremeerd wordt, kan hij samensmelten met het goddelijke.
Een crematie-ceremonie luistert erg nauw. Vaak wordt er jaren voor gespaard, zodat de overledene eerst begraven wordt, om als het geld bij elkaar gespaard is uiteindelijk waardig te kunnen worden gecremeerd.

De overledene wordt de weg gewezen
Een sterfgeval op het eiland der Goden ‘Bali’ wordt omkleed met veel Bali-Hindoestaanse rituelen. Deze rituelen worden gebruikt om de overledene de weg te wijzen naar zijn volgende pad in het levensrad. Om weer op aarde te kunnen terugkeren is het volgens deze religie een voorwaarde dat de gestorvene gecremeerd wordt. Balinezen doen er dan ook alles voor om hun doden een rituele crematie te bieden. Voorouderverering is daarnaast ook nog een veel voorkomende Balinese bezigheid, dus deze eisen rusten zwaar op de schouders van de Balinees. Ook al is het jaren na de dood, een crematie moet er komen voor een overleden familielid.
De crematie ceremonie is erg kostbaar, daar er van alles aanwezig behoord te zijn.
De priester, de kisten, de poppenspeler, het gamelan orkest, de rituele voorwerpen en het eten opgemaakt in de mooiste vormen.
Iedereen is welkom op een crematie op Bali, want hier telt: hoe meer mensen erbij zijn, hoe groter het aanzien van de overledene is en dus van de nabestaanden. Er worden zelfs mensen ingehuurd, om het aantal mensen die de overledene de laatste eer te bewijzen, te vergroten.

Tijdelijk graf
Tot de crematie mogelijk is worden de doden in een graf ten rusten gelegd.
Verse graven kunnen herkend worden aan de doorboorde bamboestokken, waardoor de ziel zijn uitweg kan vinden vanuit de onderwereld. Onder gezang worden de stoffelijke resten opgegraven. Jongemannen samen met een banjar gamelan, een plaatselijk muziekgezelschap gaat men op pad op heilig water uit de bron te halen. Met dit heilige water zal de overledene gereinigd worden door de pedanda-priester.

Rituele reiniging
Voor deze reiniging wordt het stoffelijk overschot eerst versierd. Soms komt het echter voor dat er niet meer veel over is van het lichaam, zodat er een pop gemaakt wordt die de overledene vervangt.
Scherven van een spiegel worden op de oogkassen gelegd, zodat hij bij zijn reïncarnatie verzekerd zal zijn van een paar heldere ogen. Tevens worden er bloemen in de neusgaten gestoken zodat de geur de ziel zal versterken. Dit gebeurd in een ontspannen sfeer waar bij gelachen en gepraat wordt. Men is blij een mooie crematie te kunnen geven. Er is echt wel verdriet bij een sterfgeval, maar als iemand een goed leven heeft gehad wordt treuren in het openbaar als ongepast gezien. Daarnaast gaat men ervan uit dat huilen de ziel stoort bij het losraken van het lichaam.
Vervolgens begint de pedanda-priester met de symbolische rituele reiniging. Ondertussen wordt elders in het huis een wajang lema spel opgevoerd. Een daglicht – schaduwspel zonder een scherm of lamp. Vooral de kinderen kijken naar het spel van de ‘dalang’, de poppenspeler.

Samen eten
Bij de crematie-plechtigheid hoort een overvloedige maaltijd, daar dit het laatste eerbetoon aan de overledene is. Hierna is het moment aangebroken om naar de crematie te vertrekken.

De familie van Komang Su gaat ervan uit dat de overledene reïncarneert in de eigen familie, haar vader is inmiddels volgens haar zeggen alweer teruggekeerd in de zoon van haar broer. In het geval van deze ceremonie ging het om een tante die niet getrouwd was en geen kinderen had om de ceremonie te leiden en ook te financieren. De familie neemt het dan op zich om de ceremonie te regelen omdat de ceremonie ten allen tijden moet worden gedaan. De kosten van een ceremonie zijn enorm. De ceremonie die we hebben bijgewoond heeft in totaal 175.000.000 Rupiah gekost wat ongeveer € 14.000 is. Zelfs voor ons is dat een enorm bedrag voor een uitvaart en wanneer je je realiseert dat het gemiddeld maandloon van een Balinees € 70 bedraagt is dat een zware last voor de families. Het deel van de ceremonie van Komang Su koste 25.000.000 Rupiah, een bedrag dat geleend wordt bij de verschillende werkgevers. De lening wordt afbetaald in termijnen door inhoudingen op het salaris.

Crematie
Na de laatste omwenteling van de kist op de crematie-plaats, wordt de dode uit de kist genomen en vervolgens in een witte lijkwade gewikkeld.
crematie
Een andere prachtige gedecoreerde kist, in de vorm van een dier staat inmiddels klaar.
Vergezeld van allerlei symbolische voorwerpen wordt de overledene in deze kist verbrand. Ook de wade zelf van in het vuur neergelegd, om door de vlammen verslonden te worden.
verbranding
Als het vuur uiteindelijk is gedoofd verzamelt de oudste zoon de as van zijn vader, of moeder. Kinderen komen erom staan om te speuren naar muntjes in het as. De zoon legt de asresten in een doek en vertrekt. Na twaalf dagen zal het as uitgestrooid worden boven de zee. De plicht aan de ouder is nagekomen en deze is op weg geholpen naar een nieuw leven.

Opkomst van de gezamenlijke ceremonie
Een crematie op Bali is een dure aangelegenheid. De status van de overledene wordt dan ook afgemeten aan het vertoon waar de crematie mee gepaard gaat. Botweg gezegd, hoe duurder de crematie, hoe belangrijker de familie is.

De persoon wordt in een lijktoren naar zijn crematieplaats gebracht, Hoe hoger de persoon in aanzien was hoe hoger de toren zal zijn.
Dit heeft gevolgen, want de gewone man, wil ook gecremeerd worden, maar zo’n crematie is voor de nabestaanden veelal een grote belasting. Maar erg belangrijk om de status van de familie ermee aan te geven. Maar soms is de last zo groot dat er dan bijvoorbeeld geen schoolgeld of gezondheidszorg betaald kan worden.
Daarom heeft men om de kosten te drukken, de mogelijkheid gecreëerd van een gezamenlijke crematie. Zo zijn er crematies van een aantal familieleden bij elkaar, maar ook van een heel dorp. Ook de koninklijke families organiseren crematies van meerdere familieleden tegelijk, zodat een dergelijke massa- crematie niet status verlagend werkt.

Dit is een heleboel informatie maar het maakt wel een heleboel duidelijk van wat we hebben gezien. De Ceremonie van Komang Su was ook een gezamenlijke, niet een village ceremonie maar een privé ceremonie met meerdere families. Komang Su was een maand bezig met de voorbereidingen en aanstaande zondag zullen de versieringen worden opgeruimd en is de ceremonie voorlopig afgerond. Over een jaar zal nog een dag aan de ceremonie worden geweid en daarna is het echt afgerond en is de geest klaar om in een andere familie weer als mens te reïncarneren.

Mobiel Wifi Breedband Default Mobiel Wifi Breedband Default

De Sekumpul Waterfalls

Het is dan nu echt zover, vorig jaar was ons bezoek aan de Sekumpul waterfalls letterlijk volledig in het water gevallen en we hadden ons voorgenomen om het dit jaar opnieuw te proberen.

Ook dit jaar dreigt het niet te gaan lukken omdat één van ons last van zijn darmen heeft en niet het risico wil lopen onderweg in de shit te raken. Om deze reden hebben we het al een dag verzet omdat we hadden gehoopt dat het probleem dan wel over zou zijn. Maar dat is niet het geval en we besluiten in ieder geval de dokter te bellen voor de thuisblijver en met z’n vijven de trip naar de watervallen te gaan maken.

We gaan vol goede moed op weg, het is mooi weer en zelfs boven de bergen ziet het er goed uit. Plotseling staan we stil en worden we in korte tijd volledig ingesloten zodat we geen kant meer uit kunnen. Het blijkt om een “Village ceremonie” te gaan waarbij de ceremonie die bij het overlijden van familieleden plaatsvindt als het ware wordt “opgespaard” om de kosten te drukken. Een ceremonie is een dure aangelegenheid die niet door alle families persoonlijk te dragen is. Men kiest er dan voor om een ceremonie te houden voor meerdere overledenen. Het gevolg is in dit geval dat een stoet van honderden mensen de weg op gaat om vanuit een speciaal voor de ceremonie ingerichte plek in het dorp naar de plaatselijke begraafplaats te lopen. Uiteindelijk staan we 1,5 uur in de file voordat we de rest van onze reis kunnen voortzetten.

Inmiddels hebben we een deadline want in de auto vertelt Ketut dat de ceremonie van Komang Su om 15:00 uur begint en ze zou het heel erg waarderen wanneer we langskomen. Deze 1,5 uur tijdverlies komt ons dus nu heel slecht uit, er staat dus nu druk op de ketel!
Zonder al te veel problemen komen we aan bij de parkeerplaats bij de watervallen en we vervolgen onze tocht te voet gewapend met onze camera’s en een handdoek omdat je bij de watervallen naar zeggen volledig doorweekt raakt.

We kopen onze entree kaartjes en lopen naar de eerste stop waar we water kopen voor de rest van de reis. Het zijn 350 treden naar beneden om bij de watervallen te komen en met een gevoelstemperatuur van 38 graden en een vochtigheid van rond de 90% heb je echt wel water nodig.
Het begin van de wandeling gaat redelijk steil naar beneden en ik heb grote problemen met het lopen op mijn slippers. Ik besluit dan ook al snel om mijn slippers uit te trekken en op blote voeten door te gaan.
Waar de trap naar beneden begint neemt Ketut afscheid van ons en benoemd één van ons die er twee jaar geleden al is geweest officieel tot gids. Op de vraag wat hij gaat doen, antwoordt hij; slapen. Op de plek waar we afscheid nemen zijn de watervallen al zichtbaar.

Het is best een lastige tocht naar beneden het is warm en de treden zijn hoog, ik doe dit met een bril met een leesdeel onderin en dat maakt dat je heel bewust naar je voeten moet kijken bij iedere stap om niet naar beneden te vallen. En vallen op deze trap kan catastrofale gevolgen hebben. Het is erg warm en mijn overhemd is al bijna even nat als vorig jaar en geloof me…. dat was nat.

Er zit dan ook niets anders op dan het hemd uit te trekken want het gutst letterlijk van ons af in deze zinderende omstandigheden.

Na enige tijd komen we beneden bij de rivier aan waar we doorheen moeten om bij de watervallen te komen, het blijft ook hier uitkijken want je wil niet met een camera in de rivier vallen. Na de rivier is het nog een klein stukje over een smal modderig paadje tussen het gebladerte door om daadwerkelijk bij de watervallen te komen.

Het is een fantastisch gezicht hoe deze watervallen naar beneden denderen met als gevolg een totale waas van water vanuit waar de waterval neerkomt.

Drie dappere onder ons wagen het om dichter naar de watervallen toe te gaan waarbij de achterblijvers beloven foto’s te maken.
Het is glibberig maar het lukt om heelhuids aan te komen en daadwerkelijk zeiknat te worden in de nevel van de waterval.

Ondanks het feit dat het een behoorlijke onderneming is om er te komen is het de moeite absoluut waard en ook dit moet je echt gezien hebben en vooral ook meegemaakt hebben.

Het is met een foto alleen toch lastig om te laten zien wat een geweld dit is, hieronder twee filmpjes om meer “het gevoel” te geven.
watervalbeekje
We hadden in deze fantastische omgeving nog best wat langer kunnen vertoeven maar vergeet niet, we hebben een deadline en we moeten dus zo snel mogelijk terug. We beginnen vol goede moed aan de weg terug, de eerste hindernis is de rivier die best lastig is over te steken en hier en daar wordt dan ook een helpende hand toegestoken.

We hebben het warm gehad op de heenweg maar we kunnen ons op het moment dat we de rivier oversteken nog niet voorstellen wat ons nog te wachten staat. 350 treden omlaag was een klus maar om deze ook weer omhoog te gaan in deze omstandigheden zal menigeen niet overleven. Je hartslag wordt opgepompt tot enorme hoogte die je dwingt om regelmatig te stoppen. Daarnaast gaan je poriën open en loopt het nu echt met stralen van je af. We snappen nu veel beter waarom Ketut boven aan de trap afscheid van ons nam.
We komen na een ware topprestatie en een maximale belasting van ons menselijk lichaam aan op de plek waar Ketut op ons zit te wachten en we laten ons vallen op de “comfortabele” bankjes. We komen langzaam weer bij….

Na bij te zijn gekomen en we weer in staat zijn om op te staan, betalen we ons water en vervolgen onze tocht terug naar de parkeerplaats. Na bij de parkeerplaats aangekomen te zijn blijkt dat de pech op deze dag nog niet over is. Met de tijdsdruk die er als is komen we er achter dat boven een tasje is blijven liggen met daarin een fototoestel. Ketut twijfelt geen moment en leent een motorbike van een aanwezige bouwvakker en rijdt zo snel hij kan terug naar boven. Ongeveer 10 minuten later komt hij terug met de camera en we kunnen nu echt aan de terugweg beginnen die nog even onderbroken wordt door een bezoek aan de Hardys.

Even over 15:00 uur komen we aan bij de Villa en zijn dus nog bijna op tijd voor de ceremonie. De dokter is langs geweest voor onze achterblijver en heeft voor 1.000.000 Rupiah (€ 80,-) aan medicijnen achter gelaten. We hopen van harte dat dit de oplossing gaat geven, bij navraag horen we dat de dokter die wij bellen in de volksmond “Dokter Dollar” wordt genoemd en dat is blijkbaar niet voor niets.

Even later vertrekken we met Ketut in de auto richting de ceremonie van Komang Su

Mobiel Wifi Breedband Default Mobiel Wifi Breedband Default